Haber Detayı
04 Mart 2021 - Perşembe 13:40
 
‘Hapishanelerde Baskıya Boyun Eğen Bir İnsan Modeli Yaratma Amaçlanmaktadır‘
Gündem Haberi


Farklı hapishanelerden onlarca tutsak infaz süreleri dolmasına rağmen çeşitli bahanelerle tahliye edilmiyor. Özgürlükçu Hukukçular Derneği İstanbul Şube Hapishane Komisyonu Eş Sözcüsü Av. Destina Yıldız, bu “cezalandırma” yöntemini gazetemize değerlendirdi.

“Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesi” yönetmeliğinin hapishanelerde tutsaklar hakkında uygulanacak infaz rejiminin ve “iyi hâlliliğin” belirlenebilmesi amacıyla inceleme, araştırma ve değerlendirme yapılmasına ilişkin usullerin belirlendiği bir yönetmelik olduğunu ifade eden Destina Yıldız, Gözlem ve Sınıflandırma merkezlerinin de hapishaneler içerisinde bu değerlendirmelerin yapılabilmesi için oluşturulmuş bir birim olduğunu belirtti.

Yıldız, tutsağın hapishanede hangi hücrede/koğuşta kalacağına, hangi etkinliklere katılıp katılamayacağına, açık hapishanelere geçip geçemeyeceğine, denetimli serbestlik ya da koşullu salıverilmeden faydalanıp faydalanamayacağına bu kurulun düzenleyeceği raporlar doğrultusunda karar verildiğini kaydetti.

‘ÜST ARAMASINDA GARDİYANLARA YARDIMCI OLMAMAK, İYİ HALLİ OLMAMA GEREKÇESİ’

Destina Yıldız, Gözlem ve Sınıflandırma Merkezlerinin hukuksuzluğunu, yaşanılan örnekleri şu sözlerle ifade etti: “2020 yılında 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda yapılan değişiklikten önce de aslında hapishanelerde İdare ve Gözlem Kurulları bulunmaktaydı ancak yetkileri bu denli geniş değildi. Kanunda yapılan değişiklik ve 01.01.2021 tarihinde yürürlüğe giren  Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesi Yönetmeliği ile bu kurulların yetkileri genişletildi. Mahpusların iyi halli olup olmadıklarının değerlendirilmesinde ise birtakım yeni kriterler getirildi. Bunların en önemlisi ise mahpusun ‘işlediği suçtan dolayı pişmanlık duyması’ kriteridir. Mesela bir erkek tarafından gördüğü şiddet nedeniyle meşru müdafaa kapsamında kendisine şiddet uygulayan erkeği öldüren bir kadından bu fiili nedeniyle pişmanlık duyması beklenmektedir. Bu fiil nedeniyle pişman olmadığını söylediği takdirde açık cezaevi, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme gibi kurumlardan faydalandırılmayacaktır.

Kanunun 89. Maddesinde yapılan değişiklikle infazın tüm aşamalarında iyi halin belirlenmesindeki kriterler genişletildi. Örnek vermek gerekirse mahpusların aramalarda gardiyanlara ‘ekstra’ kolaylık sağlamamaları, örgüt propagandası içerdiği ya da devlet aleyhine ifadeler bulunduğu iddiasıyla mektupları hakkında sakıncalı mektup kararı verilmiş olması, mahpusun çıplak aramaya karşı çıkması, açlık grevine başlaması, hapishanede yaşanan hak ihlallerine karşı slogan atması gibi durumlarda iyi halli olmadığı değerlendirilmesi yapılacaktır. Yine bu kapsamda kurullar mahpuslarla mülakat yapabilecek ve burada sordukları soruların cevabına göre iyi hal değerlendirmesi yapabilecektir. Ancak burada mahpusa sorulacak soruların denetlenmesine ilişkin herhangi bir mekanizma bulunmamaktadır.”

‘BASKIYA BOYUN EĞEN BİR İNSAN MODELİ YARATMAYI AMAÇLANMAKTADIR’

Yeni düzenlemenin birçok hukuksuzluğu ve keyfiyeti beraberinde getirdiğini belirten Yıldız, “Öncelikle bu kurullar bağımsız ve tarafsız kişiler tarafından oluşmamaktadır. Hapishanelerde mahpusların yaşadıkları sorunlara sebep olan kişilerden oluşmaktadır. Örneğin başgardiyan bu kurulda yer almaktadır. Bir mahpusa çıplak arama dayatan gardiyan, mahpusun yazdığı mektupları sakıncalı bulan memur, mahpusa disiplin cezası veren kurulda yer alan kişiler de bu idare ve gözlem kurullarında yer alacaktır. Bu kişilerin tarafsız olmasını beklemek pek de mümkün olmamaktadır.

Hukuksuzluğa ve keyfiyete sebep olacak olan bir diğer husus ise kişilerin ileride yeniden suç işleme ihtimallerinin olması nedeniyle iyi halli olarak değerlendirilmemeleridir. Bu hukuk güvenliği açısından da oldukça tehlikeli bir kriter. Zira henüz ortada bir suç yokken, şüpheden uzak ve kesin hiçbir somut delile dayanmadan bir ihtimal üzerinden mahpuslar hapishanede tutulmaya devam edilebilecek. Üstelik bu karar bir mahkeme tarafından değil, idare ve gözlem kurulunda yer alan kişiler tarafından verilecektir. Mahpusun yeniden suç işleyeceği kanaati neye dayandırılarak yapılacak belli değil. Aslında bu kanaat, kurullarda yer alan kişilerin öznel düşüncelerine dayanacak. Mahpuslar işlemedikleri suçlar nedeniyle cezalandırılacaklar. Bu da Anayasadaki ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’ndeki düzenlemelere aykırı bir durum.

Yapılan bu düzenleme, koşulsuz itaat eden, haksızlıklar ve toplumsal olaylar karşısında ses çıkarmayan, baskıya boyun eğen bir insan modeli yaratmayı amaçlamaktadır. Hapishanelerden başlayarak bütün bir topluma yayılması istenen bir insan modeli yaratma çabasıdır. Bu nedenle de  özel bir politikanın sonucudur.” dedi.

Kaynak: Editör:
 
Etiketler: ‘Hapishanelerde, Baskıya, Boyun, Eğen, Bir, İnsan, Modeli, Yaratma, Amaçlanmaktadır‘,
Haber Videosu
Yorumlar
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı