Bugün - 14 Temmuz 2020 Salı
İstanbul 27°°C
Anasayfa
Hakkımızda
Künyemiz
Yeni Üye
Siyaset Gündem Ekonomi Duyurular Sağlık Yaşam Özel Makaleler Kültür Spor Özel Haber Siyaset Diğer »
Haber Detayları

Ali Kenanoğlu, Seyit Rıza’nın İdam Edilişini Meclis Kürsüsünden Andı

SEYİD RIZA ALİ KENANOĞLU TBMM

Gündem Haberi - 15 Kasım 2019 Cuma - 13:52
SEYİD RIZA ALİ KENANOĞLU TBMM
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, bundan seksen iki yıl önce 15 Kasım 1937’de Seyit Rıza Elâzığ Buğday Meydanı’nda idam edildi. Tabii, tarihte “Dersim kırımı”, “Dersim katliamı” ya da Dersimlilerin deyimiyle “Dersim tertelesi” diye adlandırılan, 1937-1938’de yaşananların birçok nedeni konuşulur ama resmî tarihlerde bir gerçek, anlatılan, resmî tarihî neden vardır bir de malum nedenler vardır. Tıpkı Birinci Dünya Savaşı’nın çıkış sebebinin, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahtı Franz Ferdinand’ın, Saraybosnalı bir Sırp milliyetçi tarafından öldürülmesi -tarihçiler tarafından, resmî bir gerekçe olarak- olduğu; esas Birinci Dünya Savaşı’nın gerekçelerinin, sebeplerinin farklı olduğu ne kadar biliniyorsa, Dersim’de yaşananların, Dersim katliamının, o harekâtın sebebinin, resmî açıklamasının Harçik Köprüsü’nün yıkılması ve karakolun basılması olarak ifade edilse de bunun gerçek sebeplerinin yani malum sebeplerinin 1925 Şark Islahat Planı ve 1935 Tunceli Kanunu’nda gizli olduğunu hepimiz biliyoruz ya da bu konuyla ilgilenenler bunu biliyor.

Burada ilginç bir şey vardı. 2011 yılında bu konu kamuoyunca çokça tartışıldı, dönemin Başbakanı, şu anki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da hem Dersim’in bir katliam olduğunu söyledi hem de özür diledi. “Türkiye Cumhuriyetinde Ayaklanmalar” diye bir kitap var, Genelkurmayın yayını. Bu yayına da baktığınız zaman aslında yıkılan köprünün devletin yaptırdığı Hançik Köprüsü olmadığı, Dersim halkının yaptığı ahşap bir köprü olan Pah Köprüsü olduğunu ifade eder ve bu karakola yönelik bir ateşten bahseder -sebepleri ayrıdır, bu ayrı bir tartışma- ancak herhangi bir ölümden bahsetmez.

Bu Genelkurmayın kendi yayınıdır arkadaşlar. Şimdi, tabii, Seyit Rıza’nın Erzincan’a geçmesi ve oraya daveti, görüşmesi de yine Millî İstihbarat belgelerince o dönemde açıklandı, var. Burada da kendisinin görüşülmek üzere, bir sulh yapılması üzerine davet edildiği ve bu davet üzerine kendisinin icabet ettiği ama bunun bir bahane olarak uygulanıp, kendisinin tutuklanıp Erzincan’a götürüldüğü anlatılır ki bununla ilgili örneğin Mustafa Kemal Atatürk ile Seyit Rıza’nın görüşmesinin belgeleri de yayınlandı. Bu belge dönemin kimi gazetelerinde de yer almıştı, bunu tekrar hatırlatmak isteriz.

Bu görüşmede de Seyit Rıza Mustafa Kemal Atatürk’e kendisinin nasıl davet edildiğini, nasıl söz verildiğini, bu sözlerin nasıl tutulmadığını ve bu olayın nasıl yaşandığını ifade eder. Şimdi, netice itibarıyla bu 15 Kasım 1937’de Seyit Rıza idam edilir ve Seyit Rıza idam edilirken son arzusu olarak kendi çocuğunun, oğlunun kendisinden sonra idam edilmesini ister yani “Ben onun ölümünü görmeyeyim.” diye, son arzusunu bu şekilde ifade eder ama buna rağmen kendi gözleri önünde önce oğlu idam edilir, arkasından kendisi idam edilir.

Şimdi, Seyit Rıza idam edildiği zaman Dersim katliamının sona erdiğine dair açıklama yapılır ve o zaman ölü sayısı, yani öldürülen kişi sayısı 1.737’dir. Dersim operasyonu bitmiştir, 1.737 ölü vardır açıklanan tarihte. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Kenanoğlu, tamamlayın sözlerinizi lütfen.

ALİ KENANOĞLU (Devamla) – Ama Dersim katliamıyla ilgili dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın belgeleriyle açıkladığı -ve bizce sayının çok daha fazla olduğunu bildiğimiz rakamlar- resmî rakamlara göre Seyit Rıza’nın idam edilmesinden sonra 12.069 kişi daha öldürülür. Yani aslında “Operasyon bitti.” denildikten sonra da 12.069 kişi ki bunların çoğu çoluk çocuktan ibarettir, mağaralarda zehirlenmiş kadınlardan ibarettir.

İhsan Sabri Çağlayangil’in bu konuyla ilgili röportajı, anıları yayınlanmıştır; orada da bu anlatılır. Şimdi değerli arkadaşlar, Dersimliler günümüzde neyi talep ediyor bu konuyla ilgili kurmuş oldukları dernekler, sivil toplum kuruluşları aracılığıyla:

“1) Arşivler açılsın, Dersim ismi iade edilsin.

2) Dersim halkından özür dilensin ve özrün gereği yapılsın.

3) Sürgünler, kayıplar ve evlatlık alınan çocukların listeleri açıklansın.

4) Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerleri açıklansın.

5) Dillerimize ve Kızılbaş Alevi inancımıza özgürlük tanınsın.

6) Munzur’daki baraj projeleri iptal edilsin.” deniliyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) ALİ KENANOĞLU (Devamla)

– Bu taleplerin karşılanması insani ve tarihidir. Buradan Seyit Rıza ve onun nezdinde Dersim katliamında yaşamını yitiren tüm canları saygıyla anıyor, devirleri aşan mekânları pirlerimizin yeri olsun diyorum.

Haberin Videosu
 
Anahtar Kelimeler:SEYİD, RIZA, ALİ, KENANOĞLU, TBMM,
Kaynak / Editör
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Gündem Haberleri
TAYAD'LI AİLELERDEN ÇAĞRI: ANKARA'YA YÜRÜYORUZ!
9 AĞUSTOS'TA MİLYONLARLA YENİKAPI'DA OLACAĞIZ!    
Eskiden İşkenceci Bir Esat Oktay Ve Köpeği Co Vardı, Şimdi Yüzlercesi

Eskiden İşkenceci Bir Esat Oktay Ve Köpeği Co Vardı, Şimdi Yüzlercesi
Dev-Genç'li Rezzan Şengül'ün Adalet Savaşçısı Mustafa Koçak İçin Yazdığı "Koçaklama" Şiiri Sansürlenmiş!
Ayasofya Gündemi İle Gerçekler Ne Kadar Gizlenebilir?
Berlin Grup Yorum Gönüllüleri #12Temmuz da 145 Kişiyle Açlık Grevine Katıldı  
ÇAĞDAŞ HUKUKÇULAR DERNEĞİ: DURUŞMAYA ÇAĞRI
Diğer Başlıklar

7 Notanın Komutanları Programı | Helin Bölek, İbrahim Gökçek #5. Bölüm 
TAYAD'LI AİLELERDEN ÇAĞRI: ANKARA'YA YÜRÜYORUZ!
9 AĞUSTOS'TA MİLYONLARLA YENİKAPI'DA OLACAĞIZ!    
Eskiden İşkenceci Bir Esat Oktay Ve Köpeği Co Vardı, Şimdi Yüzlercesi
Dev-Genç'li Rezzan Şengül'ün Adalet Savaşçısı Mustafa Koçak İçin Yazdığı "Koçaklama" Şiiri Sansürlenmiş!
Ayasofya Gündemi İle Gerçekler Ne Kadar Gizlenebilir?
Berlin Grup Yorum Gönüllüleri #12Temmuz da 145 Kişiyle Açlık Grevine Katıldı  
UMUT Olmak, Umudun Var Olduğunu Göstermek Zorundayız 
ÇAĞDAŞ HUKUKÇULAR DERNEĞİ: DURUŞMAYA ÇAĞRI
PARTİZAN: ÖLÜM ORUCU DİRENİŞÇİLERİNİN TALEPLERİ MEŞRUDUR
yorumcahaber1.com
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
(85 Online) 0,09ms